Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Ε.Ι.Ε.)

Μια από τις ενδιαφέρουσες δραστηριότητες του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών είναι η πραγματοποίηση ειδικών μορφωτικών εκδηλώσεων με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Το αναλυτικό πρόγραμμα κάθε κύκλου ομιλιών μπορεί κανείς να δει στο Αρχείο Προηγούμενων Εκδηλώσεων (http://www.eie.gr/epistimiskoinonia/openscience-gr.html) καθώς και την προαναγγελία νέων επικείμενων εκδηλώσεων. Εδώ μπορεί κανείς να βρει και να παρακολουθήσει βιντεοσκοπημένες ορισμένες από τις ομιλίες.

Εκτός από την ουσιώδη μορφωτική λειτουργία τους οι εκδηλώσεις αυτές μπορούν να χρησιμεύσουν ως αξιόλογο υλικό για τη διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας και της Ιστορίας με διάφορους τρόπους. 

Α. Όσον αφορά το αντικείμενο της Νεοελληνικής Γλώσσας: 

1. Οι μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου διδάσκονται τη γραφή περίληψης από προφορικό και γραπτό κείμενο. Θα μπορούσαν, λοιπόν, να χρησιμοποιηθούν ως κείμενα προς συμπύκνωση οι βιντεοσκοπημένες ομιλίες, οι οποίες δεν είναι πάντα τόσο εξειδικευμένες αλλά και σε περίπτωση που είναι πραγματεύονται κυρίως φιλολογικά και ιστορικά ζητήματα, συγγενή δηλαδή με το αντικείμενο του φιλολόγου-εκπαιδευτικού και κάποτε προσιτά μέσω του διδακτικού αντικειμένου της Ιστορίας στους ίδιους τους μαθητές. Η εργασία που ανατίθεται στους μαθητές είναι να παρακολουθήσουν τη βιντεοσκοπημένη ομιλία, να κρατήσουν σημειώσεις από αυτήν και να κάνουν περίληψη της προφορικής ομιλίας, με αποτέλεσμα να εξασκούνται και στις δύο αυτές δραστηριότητες.
2. Σε ένα δεύτερο στάδιο θα μπορούσαν οι μαθητές να αναζητήσουν το κείμενο των ομιλιών σε γραπτή μορφή, αν υποθέσουμε ότι οι ομιλητές το έχουν αναρτήσει κάπου στο διαδίκτυο ή είναι εκδεδομένο σε έντυπη μορφή. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναλάβει δράση ο εκπαιδευτικός και να κατεθύνει τους μαθητές στην αναζήτησή τους έχοντας υπ' όψιν την ύπαρξη ή μη της γραπτής μορφής ή, αν είναι δύσκολος ο εντοπισμός της, να την παράσχει στους μαθητές. Εδώ ενεργοποιείται και καλλιεργείται η δεξιότητα της πληροφοριακής παιδείας στους μαθητές. Έπειτα, όταν θα έχουν το πλήρες γραπτό κείμενο της διάλεξης, μπορούν να αντιπαραβάλουν το ίδιο ή / και την περίληψή του με τη δική τους περίληψη και να βελτιώσουν τη δική τους παραγωγή γραπτού λόγου / έκφραση.
3. Ιδανικές είναι οι πολυτροπικές αφίσες με το αναλυτικό πρόγραμμα κάθε κύκλου ομιλιών για την πρόκληση συζήτησης μεταξύ των μαθητών στο πλαίσιο της παραγωγής λόγου στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας, καθώς τα θέματα δεν είναι ούτε μονοδιάστατα ούτε πάντα αμιγώς φιλολογικά. Για παράδειγμα, υπάρχουν εκδηλώσεις με θέμα τη διατροφή, την υγεία, τη θρησκεία, την οικονομία, το περιβάλλον, όπου δίδεται κι ένας φιλοσοφικός προσανατολισμός, αλλά και για την Ιστορία και τη Λογοτεχνία με κάποτε διαθεματικές και διεπιστημονικές προσεγγίσεις. 
4. Πολλές και ενδιαφέρουσες ιδέες μπορεί να πάρει κανείς από τη θεματολογία των εκδηλώσεων και των μεμονωμένων ομιλιών για την υλοποίηση project σε σχολικό πλαίσιο.  Ένα παράδειγμα είναι ο κύκλος ομιλιών με θέμα ""Ελάσσονα" πρόσωπα της νεότερης ελληνικής ιστορίας: βιογραφικές προσεγγίσεις", απ' όπου οι μαθητές μπορούν να αλιεύσουν ονόματα για να καταρτίσουν βιογραφικά σημειώματα των αντίστοιχων προσώπων. Έπειτα, οι "ελάσσονες βίοι" αποτελούν ενότητα και του διδακτικού αντικειμένου της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας.

Β. Όσον αφορά το αντικείμενο της Ιστορίας:

1. Οι πολυτροπικές αφίσες των μορφωτικών εκδηλώσεων μπορούν να αξιοποιηθούν διδακτικά στο στάδιο της αφόρμησης. Ως λέξεις-κλειδιά μπορούν να λειτουργήσουν ιστορικοί και άλλοι όροι, τους οποίους οι μαθητές καλούνται να αναζητήσουν και να ερμηνεύσουν. Ένα παράδειγμα θα ήταν ο κύκλος ομιλιών με θέμα "Το Βιβλίο ως Κείμενο και Αντικείμενο".
2. Με άλλον τρόπο μπορούν να λειτουργήσουν ολόκληροι οι τίτλοι των ομιλιών ως εξής: κάθε ομάδα μαθητών που θα έχει ορίσει ο εκπαιδευτικός με βάση τον αριθμό των τίτλων αναλαμβάνει την παρουσίαση των εικασιών του για το περιεχόμενο της ομιλίας. Με την παρουσίαση αυτή διαδοχικά στην ολομέλεια της τάξης μπορεί να καταρτιστεί ο σκελετός του μαθήματος / μιας μεμονωμένης ή ευρύτερης διδακτικής ενότητας, όπου ο εκπαιδευτικός θα συμπληρώνει ή θα διορθώνει με τη βοήθεια και του διδακτικού εγχειριδίου αλλά και άλλων πηγών που μπορεί να βρίσκονται στη διάθεση των μαθητών και του ίδιου. Ένα παράδειγμα θα ήταν ο κύκλος ομιλιών με θέμα "Το Βυζάντιο και το πρώτο ρωσικό κράτος (882-1240)".